Ten artykuł czytasz w ramach bezpłatnego limitu

Z Funduszu Spójności mogą korzystać państwa członkowskie, których dochód narodowy brutto na mieszkańca wynosi mniej niż 90 proc. średniego dochodu narodowego na mieszkańca w UE. Czyli te nieco uboższe. Jego celem jest właśnie spójność, czyli zredukowanie dysproporcji gospodarczych i społecznych pomiędzy krajami wchodzącymi w skład wspólnoty. W latach 2014-2020 z Funduszu Spójności skorzystają Bułgaria, Chorwacja, Cypr, Czechy, Estonia, Grecja, Litwa, Łotwa, Malta, Portugalia, Rumunia, Słowacja, Słowenia i Węgry. Oraz Polska.

Do tej chwili z FS przeznaczono na wyrównywanie różnic ok. 63,4 mld euro. Sprawdźmy, do jakich inwestycji dołożył Fundusz Spójności na północnym Mazowszu.

TOP 7 inwestycji współfinansowanych przez Fundusz Spójności

-- FS wspomógł PKP w remoncie linii kolejowej E 65/C-E 65 (czyli Warszawa-Gdynia) w rejonie ciechanowskim. Ponad 60-kilometrowy odcinek dostosowany został do prędkości 160 km na godz. dla pociągów pasażerskich z tzw. taborem klasycznym (nowocześniejsze pociągi mogą tu jeździć nawet 200 km na godz.). A to skutkowało skróceniem czasu przejazdów, podniesieniem standardu podróży i ochroną środowiska (przy modernizacji użyto nowoczesnych materiałów i technologii, zbudowano także przejścia dla zwierząt i urządzenia odstraszające zwierzęta). Wszystko to kosztowało 1,5 mld zł, FS dołożył prawie 800 milionów.

-- Wodociągi Płockie od roku 2010 realizują projekt „Uporządkowanie gospodarki ściekowej na terenie Miasta Płocka”. W realizacji jest właśnie etap czwarty owego zadania. Wszystkie etapy to koszt – uwaga – ok. 362 mln zł, dofinansowanie z FS wynosi ok. 204 milionów. Najważniejszym punktem pierwszego etapu zadania była przebudowa i rozbudowa oczyszczalni ścieków wraz z budową suszarni osadów ściekowych w Maszewie. Prace zakończyły się w roku 2013, od tego momentu oczyszczalnia spełnia wymogi unijne w zakresie norm ochrony środowiska i jest w stanie przyjąć i oczyścić całą ilość ścieków z terenu swojej zlewni. Ma zmodernizowany cały ciąg technologicznego oczyszczania ścieków, nowy blok biologiczny i rozbudowaną część osadową i gazową. Pierwszy etap obejmował także przebudowę i rozbudowę przepompowni ścieków przy ul. Jasnej, budowę przepompowni ścieków P5 i trafostacji przy ul. Mazura oraz przebudowę przepompowni wody przy ul. Górnej. Kolejne dwa etapy to budowa i modernizacja ponad 48 km sieci kanalizacji sanitarnej, którą uzbrojono w 20 przepompowni ścieków na terenie osiedli Góry, Ciechomice, Radziwie i Borowiczki. Ścieki z lewobrzeżnych osiedli Płocka: Radziwia, Gór i Ciechomic po raz pierwszy popłynęły rurociągiem tłocznym o długości 7 km, ułożonym pod dnem Wisły na prawy brzeg. Rozdzielono kanalizację na deszczową i sanitarną w ul. Polnej, Kobylińskiego do skrzyżowania z ul. Topolową oraz w ul. Topolowej, Kazimierza Wielkiego i Nowowiejskiego do skrzyżowania z ul. Okrzei.  Czwarty etap z kolei to rozdział kanalizacji w ul.1 Maja, Gradowskiego i Ostatniej, także poprowadzenie kanalizacji deszczowej od al. Kobylińskiego przez al. Pawła Nowaka do ul. Tysiąclecia. Dzięki tej operacji w przyszłym roku można będzie przystąpić do przebudowy ul. Tysiąclecia także wraz z rozdziałem kanalizacji. Zdobyte dofinansowanie pozwoliło na rozpoczęcie przebudowy w ul. 3 Maja (wraz z budową łącznika do al. Jachowicza) oraz ul. Pięknej. Inwestycja ta również połączona jest z rozdziałem kanalizacji. Przy ul. Bałtyckiej i Chełmińskiej w Borowiczkach zbudowana będzie kanalizacja. Wodociągi zmodernizują także istniejącą tam przepompownię ścieków. Dochodzi do tego jeszcze przebudowa i renowacja głównych kolektorów sanitarnych na terenie całego Płocka, modernizacja powierzchniowego ujęcia wody na Grabówce czy budowa wodociągu z ul. Górnej oraz przebudowa wodociągu w ul. Wyszogrodzkiej i al. Piłsudskiego.  Całość to ogromne przedsięwzięcie, niezwykle trudne także pod względem technicznym. A jego cel to czysta i zdrowa woda w kranach, przyłącza kanalizacyjne na osiedlach, likwidacja 800 szamb, często tych nieszczelnych, które zatruwały glebę i wody powierzchniowe, także likwidacja nieprzyjemnych zapachów unoszących się kiedyś nad obiektami Wodociągów i wielkich kałuż pojawiających się na ulicach Płocka po ulewnych deszczach. 

FS w ogóle zadbał o nasze ścieki – w całym regionie. Dołożył np. 5,3 mln do budowy kanalizacji sanitarnej w Gostyninie, 8 mln zł na uporządkowanie gospodarki wodno-ściekowej na terenie gminy Bodzanów, 11 mln na rozbudowę kanalizacji sanitarnej w Pułtusku, 10,5 mln zł na modernizację oczyszczalni ścieków w Sierpcu czy 14 mln zł na budowę kanalizacji sanitarnej na terenie Mławy.

-- Koleje Mazowieckie kilka lat temu wyremontowały aż 77 swoich pociągów elektrycznych kursujących m.in. na terenie powiatów płockiego, ostrołęckiego i ciechanowskiego. Oprócz czynności związanych z tzw. naprawą rewizyjną na poziomie P4 (oznacza to, że pociąg jedzie do specjalistycznego zakładu, gdzie rozbiera się go na części, przegląda, wymienia wszystko, co jest zużyte, składa na powrót i maluje), pociągi dostały lepsze oświetlenie w przestrzeni pasażerskiej, biletomaty i kasowniki, system indywidualnego otwierania drzwi (tzw. „ciepły przycisk”), system informacji pasażerskiej z elektronicznymi tablicami bocznymi oraz system monitoringu (w tym kamery czołowe). Wszystko to kosztowało ponad 240 mln zł, FS dołożył 190 mln zł.

Drugi etap tego zadania objął 27 pociągów, te z kolei dostały silniki asynchroniczne, nowe zestawy kołowe, układ napędowy z systemem odzyskiwania energii, drzwi odskokowo-przesuwne, system indywidualnego otwierania, wandaloodporne fotele, a także informację wizualno-akustyczną, interkom i monitoring, system do liczenia podróżnych, ekonomiczne oświetlenie, klimatyzację, toalety w układzie zamkniętym i wi-fi. To wszystko kosztowało 165 mln zł, dofinansowanie unijne wynosiło 102 mln zł.

-- FS dołożył się także do zadania zatytułowanego „Poprawa stanu technicznego i bezpieczeństwa powodziowego Stopnia Wodnego Włocławek”. Realizacja tego projektu rozpoczęła się w roku 2009, prace budowlane trwały od 2013 do 2015 r. W jego skład wchodziła nie tylko przebudowa stopnia we Włocławku (m.in. zagęszczenie korpusu konstrukcji, remont skarpy, śluzy, urządzeń, przebudowa przepławki dla ryb), ale także rozbudowa zapory bocznej w płockich Browiczkach oraz rozbudowa wałów wstecznych Słupianki i lewego wału Rosicy (na terenie Płocka i Słupna). Efekt? Poprawa bezpieczeństwa powodziowego dla kilkunastu tysięcy mieszkańców regionu. Całkowita wartość projektu wynosiła ponad 115 mln zł, dofinansowanie ze środków FS – 80 mln zł.

-- W naszym zestawieniu jest także projekt bardzo wdzięczny. Nazywa się „Rozwój terenów zieleni w mieście Płocku”, a oznacza dwa nowe zielone zakątki Płocka – pasaż Roguckiego i skwer na pl. Dąbrowskiego. Al. Roguckiego z betonowego przechodniaka zmieniła się w zielony, przyjemny pasaż z półokrągłymi alejkami, ścieżką rowerową, kaskadami wodnymi, nowymi drzewami, krzewami, kwiatami. W sumie posadzono tu aż 165 tys. roślin! Z kolei na skwerze przy wieży ciśnień powstała nowa alejka z ławeczkami, śmietniczkami i latarniami, tu także rosną nowe krzewy i kwiaty, a wszystko podświetlone jest niesamowitą, zmieniającą barwy iluminacją. Wartość tego projektu to ok. 13,5 mln zł, dofinansowanie z FS wyniosło 7 mln zł.

-- Towarzystwo Przyrodnicze „Bocian” prowadzi program ochrony błotniaka łąkowego, dużego ptaka z rodziny jastrzębiowatych. Gniazduje on prawie wyłącznie na uprawach polnych i w czasie żniw zagrożonych jest od 25 do 60 proc. jego lęgów. W ramach projektu finansowanego przez FS zaplanowano realizację czynnej ochrony gatunku, to jest – ocenę sukcesu lęgowego błotniaka w Ostoi Biebrzańskiej, przeprowadzenie liczeń na 100 powierzchniach w ramach Krajowego Cenzusu Błotniaka Łąkowego w latach 2018-2019, edukację społeczeństwa, monitorowanie gniazd za pomocą fotopułapek oraz telemetrię GPS. Ochrona lęgów realizowana jest na terenie pięciu województw, w 22 powiatach (w tym płockim, płońskim, pułtuskim, ciechanowskim, sierpeckim). Wartość projektu to 2,3 mln zł, dofinansowanie z FS wynosi prawie 2 mln zł.

-- FS wspiera zadania związane z tzw. niską emisją – wszelkimi działaniami mającymi na celu redukcję emisji gazów cieplarnianych i zużycia energii. By jednak wprowadzić to wszystko w życie z głową, potrzebny jest plan. Dlatego gminy czy związki gmin mają już, lub są w trakcie opracowywania, tzw. Planów Gospodarki Niskoemisyjnej. Ten przygotowany na zlecenie Związku Gmin Regionu Płockiego zawiera m.in. bazy danych z informacjami pozwalającymi na ocenę stanu oraz monitorowanie zmian gospodarki energią w danym mieście czy gminie oraz inwentaryzację emisji gazów cieplarnianych (powstały one na podstawie ankiet dla budynków na terenie gmin partnerów, w ankietach tych znalazły się pytania dotyczące źródeł ciepła, ilości używanego paliwa oraz orientacyjnych kosztów eksploatacji). W skład „Opracowania planów gospodarki niskoemisyjnej dla gmin Związku Gmin Regionu Płockiego” wchodziło także m.in. przeprowadzenie szkoleń dla pracowników jednostek samorządu terytorialnego na temat obsługi bazy danych, monitoringu wdrażanych PGN oraz możliwości finansowania inwestycji wskazanych w PGN oraz przeprowadzenie strategicznej oceny oddziaływania planu na środowisko. Wartość tego zadania wynosiła 433 tys. zł, dofinansowanie z FS wyniosło 236 tys. FS wsparł nie tylko gminy wokół Płocka, 50 tys. zł dołożył do opracowania PGN w gminie Pułtusk, 42 tys. dla gminy i miasta Płońsk, a 13 tys. zł dla gminy Lelis.

-----

Projekt „Future is Now – Przyszłość jest teraz” jest współfinansowany przez Dyrekcję Generalną ds. Polityki Regionalnej i Miejskiej (DG REGIO) Komisji Europejskiej. Informacje i poglądy przedstawione na tej stronie są wyłącznie opiniami autorów i niekoniecznie odzwierciedlają oficjalne stanowisko Unii Europejskiej. Ani instytucje i organy Unii Europejskiej, ani żadna osoba działająca w ich imieniu nie mogą być pociągnięte do odpowiedzialności za wykorzystanie zawartych tu informacji.

Czytaj ten tekst i setki innych dzięki prenumeracie

Wybierz prenumeratę, by czytać to, co Cię ciekawi

Wyborcza.pl to zawsze sprawdzone informacje, szczere wywiady, zaskakujące reportaże i porady ekspertów w sprawach, którymi żyjemy na co dzień. Do tego magazyny o książkach, historii i teksty z mediów europejskich. Zrezygnować możesz w każdej chwili.