Ten artykuł czytasz w ramach bezpłatnego limitu

Z takimi pytaniami, poleceniami zmagali się uczniowie – uczestnicy ósmej już „Klasówki z Płocka” organizowanej przez Muzeum Mazowieckie, Urząd Miasta Płocka i „Gazetę Wyborczą Płock”.

Wcześniej ustaliliśmy, że tematyka tegorocznej edycji będzie dotyczyć 780. rocznicy lokacji Płocka, historii miasta od XVI do XVIII w. oraz jego związków z Wisłą od XVI do XXI w. Oczywiście jak zawsze zostawiamy trochę miejsca dla wydarzeń politycznych, gospodarczych, kulturalnych, sportowych po 2000 r. Nowością są zadania typu prawda/fałsz. Autorką większości pytań jest Małgorzata Kwiatkowska z Muzeum Mazowieckiego.

W tym tygodniu w Zespole Szkół nr 5 mieliśmy półfinały:

– w pierwszym rywalizowali gimnazjaliści - czytajcie relację, oglądajcie zdjęcia,

- w drugim szkoły ponadgimnazjalne - czytajcie relację, oglądajcie zdjęcia.

We wtorek najlepsza była reprezentacja Gimnazjum nr 6 (Piotr Chyliński, Adam Leśniewski i Kacper Pielat), a w środę – V LO (Wiktoria Kondrad, Ewelina Mroczek i Przemysław Siemieniako).

Poznajmy się - oto nasi zwycięzcy na wspólnym zdjęciu:

PIOTR AUGUSTYNIAK

2 czerwca obie drużyny spotkają się w wielkim finale z przedstawicielami różnych grup zawodowych. Pamiętacie? Tak było w finale w ub.r. - czytajcie

Wy też zmierzycie się z półfinałowymi pytaniami „Klasówki”? Zapraszamy do zabawy. Na samym końcu tego tekstu znajdziecie poprawne odpowiedzi.

***

GIMNAZJA

I. Życiorysy

1. Żył w latach 1474-1522. Był biskupem płockim i dyplomatą, mecenasem literatury oraz mówcą. Lata 1506-1518 spędził głównie na zarządzaniu diecezją płocką, przyczyniając się do wzrostu jej znaczenia i bogactwa, a także do jej rozwoju poprzez wzmożenie kontaktów handlowych z Gdańskiem oraz budowę infrastruktury miejskiej, np. rozbudowę murów i budowę wodociągu w Płocku. Kto to? Podaj jego imię i nazwisko.

2. Żył w latach 1494-1572. Był kasztelanem płockim, wojewodą płockim, starostą płockim oraz właścicielem Gulczewa. Należał do stronników królowej Bony. W 1548 r. był chorążym konduktu żałobnego podczas uroczystości pogrzebowych króla Zygmunta I. Rozbudował zamek w Płocku oraz sfinansował odbudowę i renowację licznych budowli płockich. Został pochowany w katedrze płockiej. Kto to?

3. Urodził się w 1855 r. w Kazuniu Polskim, ale większość życia spędził w naszym mieście. Około 1873 r. osiedlił się na Radziwiu. Mówiono o nim, że był kapitalistą w amerykańskim stylu, m.in. dlatego, że zrobił karierę od pucybuta do milionera. Miejska legenda głosi, że jego błyskotliwa kariera zaczęła się od zakupienia pierwszego statku za pieniądze, których dorobił się jako zwykły rzeczny rybak. W 1885 r. założył firmę żeglugową i zaczął rozbudowywać flotę statków parowych. Otworzył Pierwszą Elektrownię Płocką, która znajdowała się przy ul. Kościuszki, a także sąsiadujące z nią kino Nowości i cegielnię. Założył też Płockie Towarzystwo Wioślarskie. Był społecznikiem i filantropem. Kiedy zmarł w 1927 r., w kondukcie pogrzebowym poszło ponad 2,5 tys. osób, czyli co 10. mieszkaniec ówczesnego Płocka. O kogo chodzi?

II. Prawda czy fałsz

1. Wystawcą pierwszego dokumentu lokacyjnego Płocka był książę Konrad I Mazowiecki.

2. W 1529 r. starostwo płockie wykupiła królowa Bona i rozpoczęła w nim intensywną działalność gospodarczą.

3. W połowie XVIII w. Płock liczył jedynie tysiąc mieszkańców, czyli tyle, co w XI w.

4. Dawny gmach kolegium jezuickiego to obecnie środkowe skrzydło Małachowianki.

5. Główna część miasta Płocka położona jest na wysokim, lewym brzegu Wisły.

6. Obecnie najdłuższą ulicą Płocka jest Bielska.

7. Płock dzisiaj jest podzielony na 21 osiedli, a największą powierzchnię zajmuje Pradolina Wisły.

III. Pytania zamknięte

1. Dokument lokacyjny Płocka został spisany na:

a) papierze

b) papirusie

c) pergaminie

d) tabliczce glinianej

2. Oryginalny dokument lokacyjny Płocka obecnie znajduje się w:

a) Archiwum Akt Dawnych w Warszawie

b) Archiwum Państwowym w Płocku

c) Archiwum Diecezjalnym w Płocku

d) Muzeum Diecezjalnym w Płocku

3. Na mocy dokumentu lokacyjnego wszyscy goście przybywający do Płocka uzyskiwali pięć lat zwolnienia z opłat na produkcję:

a) piwa

b) sukna

c) futer

d) płótna

4. Król Karol Gustaw podczas potopu szwedzkiego kwaterował w Płocku w:

a) kolegium jezuitów

b) pałacu biskupim

c) ratuszu

d) zamku

5. Szkoła Wojewódzka w Płocku powstała w roku:

a) 1772

b) 1773

c) 1774

d) 1775

6. W XVI w. w Płocku było tyle samo domów murowanych, co w Warszawie, czyli:

a) 400

b) 500

c) 600

d) 700

Klasówka z Płocka odbyła się w Zespole Szkół nr 5Klasówka z Płocka odbyła się w Zespole Szkół nr 5 PIOTR AUGUSTYNIAK

7. W XVI w. katedra została gruntownie przebudowana w stylu renesansowym. Jaki element architektury odrodzenia w XXI w. jest częścią renesansowego wyglądu katedry?

a) wieże

b) kopuła z latarnią

c) absyda

d) portal wejściowy

8. Najstarsza zachowana przy Starym Rynku dwupiętrowa kamienica została wybudowana w stylu:

a) gotyckim

b) renesansowym

c) barokowym

d) klasycystycznym

9. Jest pierwszym płocczaninem, a drugim w historii Polakiem, który jako piłkarz ręczny występuje w słynnej Barcelonie.

a) Ryszard Jedliński

b) Kamil Syprzak

c) Artur Niedzielski

d) Marek Witkowski

IV. Pytania otwarte

1. Płocka skarpa ma wysunięte cyple – wzgórza wznoszące się nad rozległą doliną Wisły. Jakie zwyczajowe nazwy mają dwa z nich?

2. Jakie obiekty gospodarcze i transportowe budowano nad Wisłą w Płocku w dawnych wiekach? Podaj dwa przykłady.

3. Wymień dwa tradycyjne zawody związane z rzeką Wisłą.

4. W czasach wczesnonowożytnych Płock przeszedł pod obce panowanie. W którym to było roku i kto był pierwszym zaborcą Płocka?

5. Jak się nazywała i kiedy została złowiona największa ryba w Wiśle pod Płockiem?

6. Jakie obiekty wypoczynkowe i kulturalne, przeznaczone przede wszystkim dla mieszkańców Płocka, są dzisiaj nad Wisłą? Wymień dwa.

7. Podaj dwa centra handlowe istniejące dzisiaj w Płocku.

Półfinał 'Klasówki z Płocka'Półfinał 'Klasówki z Płocka' Fot. Ireneusz Cieślak

SZKOŁY PONADGIMNAZJALNE

PIOTR AUGUSTYNIAK

I. Życiorysy

1. Żył w latach 1482-1537. Był arcybiskupem gnieźnieńskim i prymasem Polski, sekretarzem królowej Bony i króla Zygmunta Starego, mecenasem sztuki oraz poetą staropolskim piszącym w języku łacińskim. Był też biskupem płockim. Z jego inicjatywy i w znacznym stopniu z jego funduszy architekt Bernardino Gianotti wzniósł w latach 1531-1535 katedrę w miejscu spalonej romańskiej. O kogo chodzi?

2. Był wenecjaninem i dostawcą leków dla polskiego dworu królewskiego. Osiadł z rodziną w Polsce. Został wójtem Bielska, a następnie w latach 1534-1537 burmistrzem Płocka. Był również budowniczym pierwszego płockiego wodociągu i apteki. Jako aromatariusz królowej Bony był podejrzany o otrucie ostatnich książąt mazowieckich. Zmarł w 1553 r.

3. Żył w latach 1838-1927. Był płockim przedsiębiorcą i bankierem, właścicielem kilku statków parowych. W latach 20. XX w. rozwinął przedsiębiorstwo Żegluga Parowa na Wiśle. Jego statki należały do najszybszych na tej rzece. Na pokładzie jego statku przewożone były doczesne szczątki Juliusza Słowackiego z Francji do Krakowa. Zmarł w Płocku i został pochowany na miejscowym cmentarzu żydowskim. Kto to?

II. Prawda czy fałsz

1. W pierwszym dokumencie lokacyjnym Płocka statki należące do księcia nazywane są korabiami.

2. W XVI w. Płock liczył tysiąc mieszkańców.

3. W czasie największej epidemii w XVI w. w Płocku zmarło 50 proc. ludności.

4. W 1721 r. do Wisły w Płocku runęła ul. Nadwiślańska.

5. Pierwszy stały most na Wiśle w Płocku powstał w latach 1937-1938.

6. Najkrótszą ulicą jest Kozia.

7. Płocczaninem Roku 2015 został ks. Stefan Cegłowski.

III. Pytania zamknięte

1. Ile wierszy liczy pierwszy dokument lokacyjny Płocka?

a) 50

b) 40

c) 30

d) 20

2. Pierwszy dokument lokacyjny Płocka wspomina o rozwiniętym handlu rzecznym. W XIII w. przedmiotem tego handlu było:

a) sukno

b) futra

c) sól

d) zboże

3. W 1237 r. Płock stał się miastem na prawie:

a) chełmińskim

b) lubeckim

c) magdeburskim

d) rycerskim (polskim)

4. W Rzeczpospolitej szlacheckiej szlachta płocka zbierała się na sejmikach województwa płockiego w:

a) Płocku

b) Gostyninie

c) Raciążu

d) Sochaczewie

5. Jakie towary były przedmiotem detalicznych transakcji handlowych podczas płockich targów i jarmarków w XVI-XVIII w.?

a) skóry i futra

b) zboże i śledzie

c) bydło i konie

d) sukno i płótno

6. Pierwsze wydanie słynnego dzieła Mikołaja Kopernika przechowywane jest w:

a) Towarzystwie Naukowym Płockim

b) Książnicy Płockiej

c) Muzeum Mazowieckim

d) Muzeum Diecezjalnym

7. Jezuici przybyli do Płocka w roku:

a) 1511

b) 1611

c) 1711

d) 1811

8. Pierwszą świątynią w Płocku wybudowaną poza średniowiecznymi murami miasta był kościół pw.:

a) św. Stanisława Kostki

b) św. Jana Chrzciciela

c) św. Bartłomieja

d) św. Wojciecha

9. Jaką nazwę nosi płocka drużyna futbolu amerykańskiego?

a) Panthers

b) Seahawks

c) Eagles

d) Mustangs

IV. Pytania otwarte

1. Wymień dwa płockie kościoły, o których mowa w pierwszym dokumencie lokacyjnym Płocka.

2. Podczas potopu szwedzkiego przy oswobadzaniu Płocka przez wojska Stefana Czarnieckiego dowódcą oddziału Tatarów był chorąży koronny, który później został królem polskim. Podaj jego imię i nazwisko.

3. W XVI w. Płock należał do znakomitych miast polskich. Który z wybitnych poetów polskich tak oto pisał wówczas o naszym mieście:

"Ujrzysz na szkucie przez górę zaiste

Krzyże złociste.

Płocko wesołe na lądzie wysokim

Oglądasz, będąc pod brzegiem głębokim

Chceszli wierzch ujrzeć stamtąd kościołowy,

Zdejm kołpak z głowy"

Podaj imię i nazwisko autora.

4. Jak nazywały się pierwsze polskie banknoty? Kiedy była ich pierwsza emisja?

5. Jakie znaczenie miało wybudowanie wodociągu w XVI w.? Podaj dwa przykłady.

6. Jest płocczaninem i najbardziej cenionym polskim arbitrem piłkarskim. Prowadził – jako sędzia główny – mecze podczas mistrzostw Europy we Francji.

7. Kto jest patronem bulwaru nad Wisłą?

Środowy półfinał szkół ponadgimnazjalnych odbył się w Zespole Szkół nr 5Środowy półfinał szkół ponadgimnazjalnych odbył się w Zespole Szkół nr 5 PIOTR AUGUSTYNIAK

FOTOGRAFIE

1.

Jaki zabytek przedstawia fotografia? Gdzie on się znajduje?

2.

Czyj dawny strój prezentuje fotografia? Jakie są jego barwy?

3.

IREK CIESLAK

Jaką nazwę nosi, otwarta w 2016 r. na płockiej starówce, toaleta publiczna? Podaj ulicę, przy której się znajduje.

4.

IREK CIESLAK

Jaki kościół przedstawia fotografia? W jakim stylu architektonicznym został wybudowany?

5.

Jaki obiekt, współcześnie rewitalizowany, przedstawia fotografia ? Podaj jego lokalizację.

6.

Jaki zabytek przedstawia fotografia? Gdzie się znajduje?

7.

IREK CIESLAK

Co przedstawia fotografia? Co oznaczają litery E, P?

8.

TOMASZ NIESŁUCHOWSKI

Jaką nazwę nosi ten dawny pałacyk kasztelana Sierpskiego i przy jakiej ulicy się znajduje?

9.

IREK CIESLAK

Z jakim płockim osiedlem mieszkaniowym zwiążesz tę fotografię? Podaj jego dawną i nową nazwę.

10.

Jaki XVI-wieczny zabytek prezentuje fotografia? Gdzie się znajduje?

11.

TOMASZ NIESŁUCHOWSKI

Co przedstawia fotografia? Gdzie znajduje się ten obiekt?

12.

PIOTR AUGUSTYNIAK

Co przedstawia fotografia? Gdzie znajduje się ten obiekt?

ODPOWIEDZI

GIMNAZJA

I

1. Erazm Ciołek

2. Andrzej Sierpski

3. Stanisław Górnicki

II

1 – F, 2 – P, 3 – P, 4 – P, 5 – F, 6 – F, 7 – F

III

1 – c, 2 – c, 3 – a, 4 – a, 5 – b, 6 – c, 7 – b, 8 – c, 9 – b

IV

1. Wzgórza: Dominikańskie, Tumskie, Sieciecha

2. Spichlerze, mosty, przystanie, stocznie

3. Rybak, flisak, oryl, szkutnik

4. 1793, Prusy

5. Jesiotr, 1934 r.

6. Amfiteatr, molo, kąpielisko Sobótka

7. CH Graniczna, CH Atrium Mosty

SZKOŁY PONADGIMNAZJALNE

I

1. Andrzej Krzycki

2. Jan Alantsee

3. Chaim Rogozik

II

1 – P, 2 – F, 3 – F, 4 – P, 5 – F, 6 – P, 7 – P

III

1 – c, 2 – c, 3 – d, 4 – c, 5 – b, 6 – a, 7 – b, 8 – b, 9 – d

IV

1. Kościół Wojsławy, kościół św. Dominika

2. Jan Sobieski

3. Sebastian Klonowicz

4. Bilety skarbowe, podczas insurekcji kościuszkowskiej 1794

5. Cele spożywcze, higiena, produkcja piwa

6. Szymon Marciniak

7. Stanisław Górnicki

FOTOGRAFIE

1. Fidel płocka, Muzeum Mazowieckie w Płocku

2. Mundur posła województwa płockiego z XVIII wieku, kolory: czerwony, żółty, niebieski

3. Łazienki grodzkie, ul. Grodzka

4. Kościół poreformacki p.w. św. Jana Chrzciciela, styl barokowo-rokokowy

5. Wieża ciśnień, ul. Warszawska

6. Piec barokowy, Muzeum Mazowieckie w Płocku

7. Kopuła katedry płockiej, Biskup Płocki

8. Dom pod Trąbami, ul. Mostowa

9. Stara nazwa – Dobrzyńska, nowa nazwa – Miodowa

10. Portret sarmacki Piotra Krajewskiego, żupnika zakroczymskiego, Muzeum Mazowieckie w Płocku

11. Ścianka wspinaczkowa w Orlen Arenie

12. Akwaria w zoo

***

Partnerem konkursu jest Urząd Miasta Płocka, który zapewnił upominki dla wszystkich uczestników półfinałów.

Organizacją zmagań, obsługą techniczną i informatyczną zajęli się Renata Marszałek i Cezary Walta. Dziękujemy!

Podziękowania także – za ogromną gościnność – dla dyrektor Zespołu Szkół nr 5 Małgorzaty Dąbrowskiej.

Artykuł otwarty w ramach bezpłatnego limitu

Wypróbuj prenumeratę cyfrową Wyborczej

Nieograniczony dostęp do serwisów informacyjnych, biznesowych,
lokalnych i wszystkich magazynów Wyborczej.