Ten artykuł czytasz w ramach bezpłatnego limitu
O pionierach elektryfikacji Płocka tak "Życie Mazowsza" pisało w numerze drugim z 1935 r.:

"Pierwsze oświetlenie elektryczne w Płocku założył na własne potrzeby młyn parowy, wybudowany nad Wisłą w sąsiedztwie stacji wodociągów i filtrów, w r. 1894. Ustawiono tam dynamomaszynę, poruszaną przez transmisję młyna i zasilającą kilka lamp łukowych na dworze oraz pewną ilość żarówek we młynie i w wodociągach.

Na większą skalę, bo już z dostarczeniem energji obcym odbiorcom i z oddzielnym napędem za pomocą silnika gazowego, urządził instalację elektryczną Stanisław Magenta.

Dorobiwszy się na swoim zakładzie masarskim, kupił od Żołobowa posesję "Pod Trąbami" na rogu ul. Tumskiej i Mostowej, przeniósł tam swój zakład, rozszerzając go i modernizując przez zastosowanie mechanicznej obróbki mięsa.

W tym celu w r. 1901 w murowanym budynku parterowym od ul. Mostowej, dziś jeszcze istniejącym, urządził elektrownię. Składała się ona z jednego silnika na gaz ssany o mocy 16 K.M., dynamomaszyny prądu stałego o napięciu 110 V, baterji akumulatorów oraz tablicy rozdzielczej. W pracowni był zainstalowany silnik elektryczny o mocy 8 K.M. do poruszania maszyn rzeźniczych.

Prócz tego elektrownia Magenty dostarczała prądu: do nowourządzonego sklepu masarskiego przy ul. Tumskiej (dziś Fr. Chajdukiewiczowej), do cukierni Vincentich, do apteki Donajskiego. Były to pierwsze w mieście instalacje oświetleniowe w lokalach publicznych.

Magenta jednak uwikłał się w interesach i, nie mogąc podołać zobowiązaniom, w r. 1904 porzucił swój warsztat pracy i wyjechał do Ameryki, a posesję wraz z elektrownią nabyło z licytacji w r. 1906 Tow. Wzajemnego Kredytu.

Po wyjeździe Magenty elektrownia pracowała w dalszym ciągu, choć z przerwami.

Wreszcie w r. 1908 urządzenie elektrowni od Tow. Wz. Kr. nabyli Górniccy, co było zaczątkiem ich przedsiębiorstwa elektrycznego, już wtedy obliczanego na dalszą metę, gdyż w tymże roku rozpoczęli starania o uzyskanie koncesji na oświetlenie miasta i dostarczanie energji elektrycznej na zasadzie wyłączności mieszkańcom Płocka.

Rozwijając swoje zamierzenia, Górniccy w sierpniu 1909 r. nabyli też od hr. Branickiego urządzenie elektrowni prywatnej, unieruchomionej wskutek nadania koncesji ?Francuskiemu Tow. Elektryczności m. Warszawy." Elektrownia ta służyła do oświetlania domów dochodowych Branickiego, znajdujących się po obu stronach ul. Br. Pierackiego oraz kabaretu ?Renaissance ? na Nowym Świecie w Warszawie [.]

Po uruchomieniu tej elektrowni w grudniu 1909 r. przed samem Bożym Narodzeniem, poprzełączali istniejące instalacje i po zamianie żarówek na 220 woltowe, przeszli na napięcie bardziej odpowiednie dla większego zakresu działania.

Zaraz potem rozpoczęło się przenoszenie urządzeń z ul. Mostowej do nowej siedziby, co zostało ukończone w kwietniu 1910 r. [.]"

* Autor jest harcerz i historykiem z Małachowianki

Artykuł otwarty w ramach bezpłatnego limitu

Wypróbuj prenumeratę cyfrową Wyborczej

Nieograniczony dostęp do serwisów informacyjnych, biznesowych,
lokalnych i wszystkich magazynów Wyborczej.